Czy okulary można odliczyć od podatku? Ulga rehabilitacyjna w PIT

Zakup nowych okularów może kosztować kilkaset, a przy bardziej skomplikowanych szkłach nawet kilka tysięcy złotych. Czy okulary można odliczyć od podatku? W określonych sytuacjach tak — wydatek może zostać uwzględniony w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Nie jest to jednak powszechna „ulga na okulary” dostępna dla każdej osoby z wadą wzroku.

Najważniejsze: możliwość odliczenia zależy od uprawnienia do ulgi rehabilitacyjnej, związku zakupu z niepełnosprawnością, właściwego udokumentowania wydatku oraz tego, czy koszt nie został sfinansowany lub zwrócony z innego źródła. Technicznie wydatek odlicza się od dochodu, a w przypadku ryczałtu — od przychodu, nie bezpośrednio od kwoty podatku.

Czy można odliczyć okulary od podatku? Krótka odpowiedź

Zakup okularów korekcyjnych może podlegać odliczeniu, jeżeli:

• podatnik jest osobą z niepełnosprawnością albo utrzymuje osobę z niepełnosprawnością i spełnia warunki ustawowe,
• okulary są potrzebne ze względu na niepełnosprawność i ułatwiają wykonywanie codziennych czynności,
• wydatek został poniesiony przez osobę korzystającą z odliczenia i jest prawidłowo udokumentowany,
• koszt nie został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów ani odliczony w inny sposób,
• odliczana kwota nie obejmuje części sfinansowanej, dofinansowanej lub zwróconej podatnikowi.

Samo posiadanie krótkowzroczności, nadwzroczności czy astygmatyzmu nie daje prawa do odliczenia. Nie wystarczy również sam zakup okularów na fakturę.

Na jakiej podstawie można odliczyć okulary?

Podstawą prawną jest art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który reguluje ulgę rehabilitacyjną. Przepisy pozwalają odliczyć między innymi wydatki na zakup, naprawę lub najem indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi niezbędnych w rehabilitacji albo ułatwiających wykonywanie czynności życiowych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności.

W odpowiednich okolicznościach w tej kategorii mogą mieścić się okulary korekcyjne. Takie podejście pojawia się w interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Trzeba jednak pamiętać, że interpretacja dotyczy konkretnego stanu faktycznego, dlatego nie daje automatycznie ochrony każdemu podatnikowi znajdującemu się w podobnej sytuacji.

Kto może skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej?

Z ulgi mogą korzystać przede wszystkim osoby posiadające jeden z dokumentów wymaganych przez ustawę, w tym:

• orzeczenie o zakwalifikowaniu do lekkiego, umiarkowanego albo znacznego stopnia niepełnosprawności,
• decyzję przyznającą rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną,
• orzeczenie o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16. roku życia,
• inne orzeczenie wskazane w przepisach regulujących ulgę rehabilitacyjną.

Samo posiadanie statusu emeryta lub rencisty nie wystarcza. Podatnik musi spełniać ustawowe warunki i wykazać, że konkretny wydatek mieści się w katalogu wydatków uprawniających do ulgi.

Najważniejszy jest związek okularów z niepełnosprawnością

Posiadanie orzeczenia nie oznacza, że zakup dowolnych okularów można automatycznie odliczyć. Podatnik powinien umieć wykazać, że wybrane okulary odpowiadają jego indywidualnym potrzebom wynikającym z niepełnosprawności i ułatwiają mu wykonywanie czynności życiowych.

Potrzeba noszenia okularów nie musi być wprost opisana w samym orzeczeniu. Ważne jest jednak wiarygodne wykazanie związku pomiędzy zakupem a niepełnosprawnością. Pomocna może być dokumentacja medyczna, zwłaszcza zaświadczenie lub zalecenie specjalisty. Przed doborem korekcji warto wykonać badanie wzroku, a w przypadku chorób narządu wzroku skonsultować się z lekarzem okulistą.

Jakie dokumenty trzeba zachować?

Wysokość odliczenia ustala się na podstawie dokumentu potwierdzającego poniesienie wydatku. Może to być na przykład faktura, rachunek, potwierdzenie przelewu lub inny dowód, z którego wynika:

• kto poniósł wydatek,
• kto otrzymał zapłatę,
• kiedy dokonano zakupu,
• czego dotyczył zakup,
• jaka kwota została zapłacona.

Warto zachować również receptę, wyniki badania wzroku, zalecenie lekarza specjalisty oraz dokumenty dotyczące ewentualnego dofinansowania. W razie czynności sprawdzających lub kontroli mogą one pomóc potwierdzić prawo do odliczenia.

Czy soczewki kontaktowe można odliczyć w PIT?

Ulga rehabilitacyjna może obejmować także wydatki na soczewki kontaktowe. W interpretacjach podatkowych potwierdzano możliwość odliczenia soczewek, a w określonych przypadkach również obowiązkowych preparatów do ich dezynfekcji i przechowywania, jeżeli spełnione są pozostałe warunki ustawowe.

Tak jak przy okularach, kluczowe znaczenie mają indywidualne potrzeby osoby z niepełnosprawnością, prawidłowe udokumentowanie wydatku oraz brak zwrotu kosztów z innych źródeł. Soczewki powinny być dobrane przez specjalistę, który uwzględni stan oczu, wadę wzroku i bezpieczeństwo użytkowania.

Czy można odliczyć antyrefleks, fotochrom i droższe szkła?

Współczesne okulary często składają się nie tylko z podstawowych szkieł i oprawek. Mogą zawierać powłokę antyrefleksyjną, filtr, pocienienie albo rozwiązania poprawiające komfort widzenia w określonych warunkach. Dotyczy to także okularów fotochromowych.

Bardziej rozbudowane rozwiązanie może zostać uwzględnione w odliczeniu, jeżeli wynika z indywidualnych potrzeb związanych z niepełnosprawnością. Sam argument estetyczny lub ogólna wygoda mogą okazać się niewystarczające. Dlatego szczególne znaczenie ma zalecenie specjalisty wskazujące, dlaczego konkretna konstrukcja szkieł lub powłoka jest potrzebna danej osobie.

Co z dofinansowaniem do okularów?

Odliczyć można wyłącznie tę część kwalifikowanego wydatku, którą podatnik rzeczywiście poniósł i która nie została mu sfinansowana, dofinansowana ani zwrócona.

Przykład: okulary kosztowały 1800 zł, a podatnik otrzymał 400 zł dofinansowania. Jeżeli spełnia pozostałe warunki ulgi, może uwzględnić 1400 zł, a nie pełne 1800 zł.

Zasada ta ma znaczenie między innymi przy zwrocie kosztów przez pracodawcę oraz finansowaniu ze środków wskazanych w ustawie, takich jak PFRON, NFZ, zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zakładowy fundusz aktywności czy zakładowy fundusz świadczeń socjalnych.

Dlaczego nie istnieje powszechna „ulga na okulary”?

Informacja o możliwości odliczenia okularów może zainteresować miliony osób korzystających z korekcji wzroku. Nie oznacza to jednak, że każda osoba, która kupiła okulary, może pomniejszyć swój dochód o ich cenę.

Osoba z wadą wzroku, która nie ma prawa do ulgi rehabilitacyjnej, nie odliczy wydatku wyłącznie dlatego, że okulary są jej potrzebne na co dzień. Jest to preferencja przeznaczona dla ściśle określonej grupy podatników, a wydatek musi spełniać warunki przewidziane w ustawie.

Czy opiekun osoby z niepełnosprawnością może odliczyć okulary?

W określonych przypadkach prawo do ulgi przysługuje również podatnikowi, który ma na utrzymaniu osobę z niepełnosprawnością. Trzeba wtedy spełnić dodatkowe warunki, w tym dotyczące pokrewieństwa lub relacji z osobą pozostającą na utrzymaniu oraz limitu jej rocznych dochodów.

Limit dochodów zmienia się wraz z wysokością renty socjalnej, dlatego przed złożeniem zeznania należy sprawdzić kwotę właściwą dla rozliczanego roku. Dokument potwierdzający zakup może być wystawiony na osobę z niepełnosprawnością albo na podatnika, który ją utrzymuje i poniósł wydatek.

Jak odliczyć okulary w zeznaniu PIT?

Przed uwzględnieniem wydatku sprawdź kolejno:

1. czy masz dokument dający prawo do korzystania z ulgi rehabilitacyjnej,
2. czy zakup okularów lub soczewek ma związek z potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności,
3. czy masz dokument potwierdzający poniesienie wydatku,
4. czy znasz dokładną kwotę ewentualnego dofinansowania lub zwrotu,
5. czy wydatek nie został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów ani odliczony na innej podstawie.

Ulgę wykazuje się w odpowiednim zeznaniu rocznym — PIT-36, PIT-37 albo PIT-28 — wraz z załącznikiem PIT/O. Wydatki na okulary kwalifikowane w tej kategorii są co do zasady wydatkami nielimitowanymi, dlatego odliczeniu podlega faktycznie poniesiona i niezwrócona kwota. Nie można jednak odliczyć więcej niż pozwala na to uzyskany dochód lub przychód, a niewykorzystanej części nie przenosi się na kolejne lata.

Najczęściej zadawane pytania - "czy okulary można odliczyć od podatku?"

Czy każdy może odliczyć okulary od podatku?

Nie. Sam zakup okularów i posiadanie wady wzroku nie wystarczą. Trzeba mieć prawo do ulgi rehabilitacyjnej i wykazać, że wydatek spełnia jej ustawowe warunki.

Czy okulary muszą być wskazane w orzeczeniu o niepełnosprawności?

Potrzeba korzystania z okularów nie musi być wpisana wprost do orzeczenia. Podatnik powinien jednak potrafić wykazać związek zakupu z potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności. Pomocne może być zaświadczenie lekarza specjalisty.

Czy do odliczenia okularów potrzebna jest faktura?

Przepisy wymagają dokumentu potwierdzającego poniesienie wydatku. Może nim być faktura, rachunek, potwierdzenie przelewu lub inny dowód zawierający wymagane informacje. Imienna faktura z dokładnym opisem zakupu jest w praktyce najczytelniejszym dokumentem.

Czy odliczyć można całą cenę okularów?

Tak, ale tylko wtedy, gdy cały wydatek spełnia warunki ulgi i nie został sfinansowany, dofinansowany ani zwrócony. Jeżeli podatnik otrzymał częściowy zwrot, odlicza jedynie różnicę.

Czy soczewki kontaktowe też podlegają uldze?

Mogą podlegać odliczeniu, jeżeli osoba korzystająca z ulgi spełnia warunki ustawowe, a zakup jest właściwie udokumentowany i nie został jej zwrócony.

Podsumowanie

Okulary korekcyjne i soczewki kontaktowe mogą zostać uwzględnione w ramach ulgi rehabilitacyjnej, ale nie jest to automatyczne odliczenie przysługujące każdej osobie z wadą wzroku. Najważniejsze są: prawo do ulgi, związek zakupu z niepełnosprawnością, dokument potwierdzający wydatek oraz odjęcie otrzymanego dofinansowania.

Przy nietypowej sytuacji, wysokim koszcie lub wątpliwościach dotyczących związku zakupu z niepełnosprawnością warto skonsultować rozliczenie z doradcą podatkowym albo wystąpić o interpretację indywidualną. Interpretacje Krajowej Informacji Skarbowej pokazują, że odliczenie jest możliwe, lecz każdorazowo liczą się konkretne okoliczności.

Potrzebujesz profesjonalnie dobrać okulary lub soczewki? Skontaktuj się z salonem Looko Optyk i umów wizytę u specjalisty.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. Przepisy oraz limity mogą się zmieniać; przed rozliczeniem sprawdź zasady właściwe dla danego roku podatkowego.